ျမစ္​ႀကီးနား

​
ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕သည္ ေရွးျမန္မာဘုရင္မ်ား လက္ထက္ကပင္ တည္ရွိခဲ့သည္။ ၁၈၉၂ ခုႏွစ္ မတိုင္မီက မိုးေကာင္းနယ္အတြင္းရွိ ရွမ္း - ျမန္မာ ႐ြာကေလး တစ္႐ြာမွ်သာ ျဖစ္၍၊ ျမစ္ႀကီးနားဟု တြင္ခဲ့သည္မွာလည္း ျမစ္ႀကီး(ဧရာဝတီ) အနားတြင္ရွိေသာ ေၾကာင့္ဟု ဆိုသည္။ မိုးေကာင္းနယ္ႏွင့္တ႐ုတ္ျပည္ကုန္သြယ္ရာဆိပ္ကမ္းျဖစ္သည္။ ျမစ္တစ္ဖက္ကမ္းရွိဝိုင္းေမာ္ၿမိဳ႕မွတစ္ဆင့္တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္ကုန္သြယ္ရာစခန္းတစ္ခုျဖစ္ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်တို႔ ျမန္မာနိုင္ငံအားသိမ္းပိုက္ၿပီးေနာက္သိမ္းပိုက္ၿပီး ေနာက္မိုးေကာင္းၿမိဳ႕တြင္ အေျခခ်ရာ စိမ့္ေတာမ်ားေပါမ်ားျခင္းေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားသို႔ေျပာင္းေ႐ႊ႕႐ုံးစိုက္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္တြင္ တျဖည္းျဖည္း အေရးပါလာ၍၊ ၿဗိတိသွ်တို႔ အုပ္စိုးေနေသာ အခ်ိန္တြင္ အေရးပိုင္႐ုံးစိုက္ရာၿမိဳ႕ တစ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။ ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလတြင္ လီဒိုလမ္းမႀကီး၊ တ႐ုတ္- ျမန္မာလမ္းမႀကီးမ်ားေဖာက္လုပ္ျခင္း၊ မဟာမိတ္တပ္မ်ားစခန္းခ်ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕သည္ပို၍အေရးပါလာသည္။ လြတ္လပ္ေရးကာလတြင္ ျမစ္ႀကီးနားခရိုင္ႏွင့္ဗန္းေမာ္ခရိုင္ရွိျပည္သူတို႔အား ျပည္မႏွင့္ပူးေပါင္းမည္သို႔မဟုတ္ ကခ်င္ေတာင္တန္းေဒသႏွင့္ပူးေပါင္းမည္အား ဆႏၵမဲေကာက္ခံေစခဲ့သည္။ ျပည္မႏွင့္ပူေပါင္းရန္မဲအသာရခဲ့ေသာ္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ၎ခရိုင္ႏွစ္ခုအား ကခ်င္ေတာင္တန္းေဒသႏွင့္ပူးေပါင္းေပး႐ုံမက ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ကို ကခ်င္ျပည္နယ္၏ၿမိဳ႕ေတာ္အျဖစ္သတ္မွတ္ေပးခဲ့သည္။ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္၏ အႀကီးဆုံးေသာ ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႕တြင္ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိၿပီးသည့္ေနာက္ ဇန္နဝါရီလ ၁ဝ ရက္ေန႕၌ ကခ်င္ျပည္နယ္ဟုေပၚ ေပါက္လာသည့္ အခ်ိန္အခါမွစ၍ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕သည္ ကခ်င္ျပည္နယ္၏ ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္လာသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရ႐ုံးစိုက္ရာ အတြင္းဝန္မ်ား႐ုံးႏွင့္ အျခားအစိုးရ႐ုံးမ်ား၊ ျပည္သူ႕ ေဆး႐ုံ၊ အက်ဥ္းေထာင္တို႔ တည္ရွိသည္။ ခရိုင္ဝန္႐ုံးစိုက္ရာ ၿမိဳ႕လည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ဥပစာေကာလိပ္၊ ဆရာျဖစ္သင္ သိပၸံေက်ာင္း၊ အထက္တန္းေက်ာင္းမ်ား၊ အလယ္တန္း ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ မူလတန္းေက်ာင္းမ်ားလည္း ရွိသည္ ။ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ဖက္ နယ္နိမိတ္ႏွင့္ နီးစပ္၍ ျပည္ေထာင္စု လုံၿခဳံေရး အတြက္အေရးပါေသာ ေဒသတစ္ခု ျဖစ္သည့္ အေလ်ာက္ စစ္စခန္းခ်ရာၿမိဳ႕လည္း ျဖစ္သည္။ ေျမာက္ပိုင္းတိုင္းစစ္ဌာနခ်ဳပ္ဖြင့္လွစ္ထားရွိသည္။ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕သည္ မီးရထားလမ္းဆုံး ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည္။ မီးရထားလမ္းအတိုင္း မႏၱေလးၿမိဳ႕မွ ၃၃၇ မိုင္ ေဝးကြာ၍၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ ၇၂၄ မိုင္ေဝးသည္။ ေရွးက ကခ်င္ေတာင္တန္း ေဒသမ်ားႏွင့္ ျမန္မာျပည္ထြက္ ပစၥည္းမ်ား ဖလွယ္ ေရာင္းဝယ္ရာဌာန ျဖစ္ခဲ့၏။ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕မွာ မီးသေဘၤာမ်ား အၿမဲတေစ ဝင္ထြက္သြားလာေနေသာ ၿမိဳ႕ျဖစ္သည္။ ျမစ္ႀကီးနား မွာ ဆင္ဘိုသို႔ ေမာ္ေတာ္ျဖင့္ သြားလာနိုင္သည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္ မွ ထြက္ေသာ ကုန္ပစၥည္းတို႔၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန႔္ကို ျမစ္ႀကီးနား ၿမိဳ႕မွ ေမာ္ေတာ္ကား၊ မီးသေဘၤာငယ္မ်ား၊ မီးရထားႏွင့္ေလ ယာဥ္ပ်ံတို႔ျဖင့္ အျခားၿမိဳ႕မ်ားသို႔ တင္ပို႔ရေလသည္။ အိႏၵိယႏွင့္ တ႐ုပ္နိုင္ငံတို႔သို႔ ကုန္းလမ္းခရီးျဖင့္ သြားရာ တံခါးေပါက္ၿမိဳ႕လည္း ျဖစ္သည္။ လြတ္လပ္ေရး ရရွိၿပီးေနာက္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၏ ႀကိဳးစားေဆာင္႐ြက္ခ်က္ေၾကာင့္ အိႏၵိယနိုင္ငံသို႔ လီဒိုလမ္းမႀကီးမွ ေမာ္ေတာ္ကားျဖင့္ သြားလာနိုင္ၿပီးလွ်င္ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ကိုျဖတ္၍ ရွမ္းျပည္ ေျမာက္ပိုင္းသို႔ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္း ခရီးေပါက္ေလသည္။ ျပည္နယ္အတြင္း ဗန္းေမာ္၊ ပူတာအို၊ ဆြန္ပရာဘုံ၊ ကာမိုင္း၊ မိုးေကာင္းစသည္ ၿမိဳ႕မ်ားသို႔ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းခရီးျဖင့္ သြားလာနိုင္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ေလယာဥ္ပ်ံကြင္း အမ်ားဆုံးရွိေသာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ျဖစ္၏။ စစ္အတြင္းက မဟာမိတ္တပ္မ်ားက ေလယာဥ္ကြင္း ၆ ကြင္း ေဆာက္လုပ္ ခဲ့ေလသည္။ ယခုအသုံးျပဳေသာ ေလယာဥ္ကြင္းမွာ အႀကီး ဆုံးေသာ ကြင္းျဖစ္သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ အရပ္ရပ္မွ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕သို႔ ဂ်ဳံ၊ ဓာတ္ဆီ၊ ေရနံဆီ၊ အထည္အလိပ္၊ သံကရိယာ၊ ဆားတို႔ကို တင္ပို႔လ်က္၊ ျမစ္ႀကီးနားမွ သၾကား၊ ဆန္စပါး၊ ေက်ာက္စိမ္း၊ ပယင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေျမပဲ၊ ေကာ္ဖီ၊ ကြၽန္းသစ္၊ အသီးအႏွံ မ်ိဳးစုံတို႔ကို ျမန္မာနိုင္ငံျပည္မသို႔ လည္းေကာင္း၊ ျပည္နယ္အတြင္း အျခားေဒသမ်ားသို႔ လည္းေကာင္း တင္ပို႔ ေရာင္းခ်ရေလသည္။ ကခ်င္ျပည္နယ္သူ ျပည္နယ္သားမ်ား အသုံးျပဳလ်က္ ရွိေသာ ကုန္ပစၥည္း၊ ေဆးဝါးအစရွိသည္တို႔ကို ျမစ္ႀကီးနားမွ တစ္ဆင့္ ေဝငွျဖန႔္ျဖဴးလ်က္ရွိသည္။ ထိုၿမိဳ႕မွ ၿမိဳ႕ႀကီးတစ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ လူမ်ိဳးေပါင္းစုံ ေနထိုင္ေသာ ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္ေလသည္။ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ သန္ေကာင္စာရင္းအရ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕၌ လူဦးေရမွာ ၁၇ယ ဝ၉၃ ေယာက္ ရွိေလသည္။ ျမစ္ႀကီးနားၿမိဳ႕ရွိ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး တည္ထားခဲ့ေသာ ဆုေတာင္းျပည့္ ေစတီမွာ အလြန္ၾကည္ညိုဖြယ္ေကာင္း၍၊ ႏွစ္စဥ္ ဘုရားပြဲေတာ္ က်င္းပေလ့ရွိသည္။ ယခုအခါတ႐ုတ္အစိုးရအေထာက္အပံ့ျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ ထိန္ခ်ဳံးၿမိဳ႕မွ ျမစ္ႀကီးနားသို႔ ေလးလမ္းသြားအျမန္လမ္းမႀကီးေဖာက္လုပ္ၿပီးစီးခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ [၁]

Zin Kyaw Kyaw (AJ)